Formuły powitalne

Najpopularniejszymi formułami powitalnymi w języku polskim są: Dzień dobry! Dobry wieczór! Cześć! Możemy je uczynić jeszcze bardziej grzecznymi przez dodanie: pani, panu, państwu lub dodanie imienia, tytułu, np.: Dzień dobry pani!; Dobry wieczór, panie profesorze!; Cześć Kasiu!. Podczas powitań lub pożegnań pamiętajmy o stosowności. Zwracanie się do kogoś, z kim rozmawiamy po raz pierwszy (np. panie Krzysiu), jest naruszeniem etykiety językowej (tak samo jak zdrabnianie imienia w kontaktach oficjalnych) lub zwracanie się do kogokolwiek po nazwisku, np.: Kowalski do tablicy!; Nowak, przynieś kredę!; Niech Michalski idzie na zastępstwo! – takie formy są niedopuszczalne!

Formuły powitalne

Kolejną kwestią, która wymaga omówienia, jest sposób zwracania się do osób duchownych. Księdza, siostrę zakonną witamy jedną z formuł: Szczęść Boże! lub: Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus! Kiedy zwracamy się do osób duchownych, mówimy: Proszę księdza; Proszę siostry. Manifestowanie swoich poglądów przez zwracanie się o osób duchownych za pomocą formuł: Proszę pani; Proszę pana, chociaż wiemy, że rozmawiamy z osobą duchowną, świadczy o naszym braku kultury.

W Polsce żyją nie tylko wyznawcy katolicyzmu rzymskokatolickiego. Prawosławni, ewangelicy, starokatolicy, żydzi, muzułmanie – to tylko kilka mniejszościowych grup wyznaniowych i religijnych, które tworzą wielowyznaniowy i wielokulturowy obraz naszego kraju.

Jak zatem zwracać się do księdza prawosławnego lub duchownych innych wyznań? Do księdza prawosławnego zwracamy się: Proszę księdza lub: Proszę batiuszki (praktykowane wśród społeczności prawosławnej), odpowiednik: Proszę ojca. Do żony księdza prawosławnego: Proszę Pani lub: Proszę matuszki (ten drugi zwrot jest częściej używany w społeczności prawosławnej). Zwracanie się do księdza prawosławnego Proszę popa lub: popie to nie tylko naruszenie etykiety językowej, ale i niegrzeczność. Księdza prawosławnego witamy i żegnamy formułą Sława Iisusu Chrystu.

Do księdza ewangelickiego (pastora) zwracamy się: Proszę księdza; Proszę pastora, do żony pastora: Proszę pani.

Do rabina (duchownego społeczności żydowskiej): Proszę rabina. Sympatycznym pozdrowieniem w religii żydowskiej jest: Szalom lub szabatowe: Szabat szalom.

(Andrzej Michalski, Z poprawną polszczyzną na co dzień… Poradnik z elementami savoir-vivre’u nie tylko językowego)

Leave a comment

Filed under Dobre obyczaje

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s